«Επανεκκίνηση», όπως ήταν ο τίτλος του Συνεδρίου ή «Επαναπροσδιορισμός», μετά των όλων όσων εξήχθησαν, το κυρίαρχο “ουσιαστικό” για το Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, με τον Πρόεδρο του Ι.Τ.Α., Δήμαρχο Παπάγου-Χολαργού και Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Κ.Ε.Δ.Ε, κ. Ηλία Αποστολόπουλο, να «παίρνει τη σκυτάλη» και να απαντά με Άρθρό του, στο ερώτημα των ΠΟΛΗ+ΠΟΛΙΤΚΗ.
ΤΟ ΑΡΘΡΟ
«Η πρόσφατη διεξαγωγή του Συνεδρίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (Κ.Ε.Δ.Ε.) στη Ρόδο, παρουσία της Προέδρου της Δημοκρατίας, κας Αικατερίνης Σακελλαροπούλου, ανέδειξε κρίσιμα ζητήματα για την Αυτοδιοίκηση Α’ Βαθμού. Η συμμετοχή περισσοτέρων από 1.500 Συνέδρων και Παρατηρητών, Υπουργών και Πολιτικών Αρχηγών, αντιπροσώπους της αντιπολίτευσης και μέλη του Κοινοβουλίου, κατέστησε σαφές ότι η συζήτηση για την Αυτοδιοίκηση βρίσκεται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου.
Ουσιαστική Ισχυροποίηση της Αυτοδιοίκησης
Το συνέδριο της Ρόδου επιβεβαίωσε την ανάγκη για μια δυναμική και ισχυρή Αυτοδιοίκηση. Μέσα από υπεύθυνες τοποθετήσεις, οι εκπρόσωποι των Δήμων ανέδειξαν το βάρος που φέρουν για την εξυπηρέτηση των τοπικών κοινωνιών και τόνισαν τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν. Οι ομόφωνες αποφάσεις και το ψήφισμα που εκδόθηκε προσδιορίζουν σαφώς τις βασικές προτεραιότητες: αύξηση της χρηματοδότησης, ξεκάθαρες αρμοδιότητες, βελτίωση της λειτουργικής αυτονομίας και διασφάλιση της βιωσιμότητας των Δήμων, προσλήψεις προσωπικού.
Η χρόνια υποχρηματοδότηση από το κεντρικό κράτος, σε αντίθεση με τις συνταγματικές προβλέψεις για οικονομική αυτοτέλεια των Δήμων, αποτέλεσε ένα από τα κεντρικά θέματα. Η διεκδίκηση των προβλεπόμενων πόρων και η αντιμετώπιση αυξημένων λειτουργικών δαπανών, όπως το ενεργειακό κόστος, αναδείχθηκαν ως ζητήματα άμεσης προτεραιότητας. Οι Δήμοι καλούνται να ανταποκριθούν σε σημαντικές ευθύνες με ανεπαρκείς πόρους, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητά τους να εξυπηρετήσουν αποτελεσματικά τις τοπικές κοινωνίες.
Αναγκαίες Μεταρρυθμίσεις για τη λειτουργικότητα
Το αίτημα για τη σύνταξη ενός νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης είναι καθοριστικής σημασίας. Η αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων μεταξύ Κεντρικής Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης δημιουργεί καθυστερήσεις και δυσλειτουργίες. Ένα ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο θα ενισχύσει τη λογοδοσία και τη διαφάνεια, αποσαφηνίζοντας ποιος είναι υπεύθυνος για τι, ενώ ταυτόχρονα θα ενδυναμώσει τους Δήμους να αναλάβουν πλήρως τις αρμοδιότητές τους.
Σημαντικό είναι, επίσης, το ζήτημα της στελέχωσης. Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού στους Δήμους εμποδίζει την αποτελεσματική εκπλήρωση των καθηκόντων τους. Η πολιτεία πρέπει να διασφαλίσει την πρόσληψη επαρκούς ανθρώπινου δυναμικού, το οποίο θα μπορεί να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Το προσωπικό στους Δήμους είναι μεγάλης ηλικίας και χρειάζεται ενίσχυση με νεότερα στελέχη. Η διαχείριση φυσικών πόρων, όπως το νερό, παραμένει ευαίσθητο θέμα. Οι Δήμοι απαιτούν ενεργό ρόλο στη λήψη αποφάσεων, τονίζοντας τη σημασία του νερού ως δημόσιου αγαθού. Παράλληλα, η επιβολή του τέλους ταφής, λόγω της αδυναμίας του κεντρικού κράτους να προωθήσει αποτελεσματικές πολιτικές, θεωρείται άδικη και αντισυνταγματική.
Πρόοδος και Προκλήσεις
Παρά τις δυσκολίες, αναγνωρίστηκαν σημαντικές πρωτοβουλίες των τελευταίων ετών. Η ενίσχυση της κυβερνησιμότητας μέσω της κατάργησης της απλής αναλογικής και η διάθεση χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως το πρόγραμμα “Αντώνης Τρίτσης”, το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ, αποτελούν βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση. Επιπλέον, η αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) και το νέο σύστημα κατανομής τους υπέρ των μικρών και περιφερειακών Δήμων συνιστούν θετικές εξελίξεις. Ωστόσο, η πρόοδος αυτή δεν αρκεί για να επιλυθούν τα δομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι. Η πολιτική βούληση για μεταρρυθμίσεις είναι αναγκαία αλλά πρέπει να συνδυαστεί με ουσιαστική συνεργασία και διάλογο μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Επανεκκίνηση ή Επαναπροσδιορισμός;
Η απάντηση στο ερώτημα αν η Αυτοδιοίκηση χρειάζεται επανεκκίνηση ή επαναπροσδιορισμό προκύπτει από την ανάλυση της παρούσας κατάστασης. Δεν αρκεί η απλή αναδιανομή αρμοδιοτήτων ή η μεταφορά πόρων. Απαιτείται κατά την άποψη μου, ένας συνολικός επαναπροσδιορισμός της σχέσης μεταξύ κεντρικής και τοπικής διακυβέρνησης. Η Αυτοδιοίκηση πρέπει να αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο στην ανάπτυξη και τη διαχείριση τοπικών ζητημάτων, με πλήρη διασφάλιση της αυτοτέλειάς της. Πρέπει επιτέλους η χρηματοδότηση της να προσεγγίσει τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους. Είναι αλήθεια ότι σήμερα υστερούμε πολύ. Ο διάλογος που ξεκίνησε στο Συνέδριο της Ρόδου μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για τη διαμόρφωση ενός νέου, σύγχρονου πλαισίου λειτουργίας της Αυτοδιοίκησης. Προτεραιότητα πρέπει να είναι οι πολίτες, οι ανάγκες τους και η βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών. Η επόμενη μέρα απαιτεί συντονισμένες και αποφασιστικές κινήσεις που θα διασφαλίσουν την αποτελεσματικότητα και την αυτονομία των Δήμων, χωρίς αιφνιδιασμούς και με προσανατολισμό στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Ενωμένοι μπορούμε να διεκδικήσουμε και να πετύχουμε περισσότερα.»
Αναλυτικά, το άρθρο στο ακόλουθο link: